Да паездкі ў Польшчу я была падрыхтаваная. Па-першае, мой лексікон узбагачаны выразамі «Іле то коштуе» і «Як се маш», па-другое, я даўно і ўсёй душой закаханая ў гэтую краіну. Таму, калі з'явілася магчымасць прыняць удзел у праекце «Вандроўка ў этнаказку», я вызначалася нядоўга.

У Беластоку адразу на вакзале нас сустрэла гід Івона і адзін з арганізатараў праекта Юлія. Па раскладзе адразу нас чакаў сняданак, а пасля – прагулка па горадзе. У Беластоку наша група наведала ўсе выдатныя мясціны, асабліва ўсіх уразіў замак Браніцкіх. З 1749 года, пасля атрымання Беластокам статусу горада, пачынаецца яго росквіт, звязаны з імем гетмана Клемента Браніцкага. Менавіта пры Браніцкім у сярэдзіне XVIII стагоддзя і быў пабудаваны "Падляшскі Версаль" – раскошны палац у стылі барока, вакол якога быў разбіты цудоўны парк. На жаль, палацава-паркавы ансамбль быў разрабаваны і часткова знішчаны ў 1945 годзе, але рэстаўратарам удалося вярнуць яму першапачатковы выгляд.

Пасля экскурсій па горадзе нас запрасілі на абед, дзе (эх, раздолле для беларускай душы) можна было заказваць усё што заўгодна і ў любой колькасці. У нас заставалася некалькі гадзін да цягніка на Сувальшчыну, таму ўсе вырашылі, што невялікі шопінг нікому не пашкодзіць. Стомленыя, але шчаслівыя, у суправаджэнні Івоны мы не спяшаючыся накіраваліся да вакзала, адкуль павінны былі даехаць да адпраўнога пункта нашых прыгод.

У Сувалкі мы прыбылі на хуткасным цягніку. На вакзале нас сустрэлі прадстаўнікі сувальскай турыстычнай хаты – арганізатары праекта ў Польшчы. Наша мэта – «Вёска вясёлых падарожнікаў» у аграсядзібе «Манювка». Там мы з выгодай размясціліся і амаль імгненна заснулі: пад'ём у чатыры раніцы і насычаны падзеямі дзень далі пра сябе ведаць.

Раніца парадавала нас наяўнасцю ў сядзібе wi-fi і лёгкім сняданкам у вясёлай кампаніі. Пасля сняданку нас сабралі арганізатары, раздалі карты з пракладзенымі маршрутамі нашых падарожжаў, аптэчкі і веласіпедныя інструменты. На групы мы падзяліліся яшчэ ў цягніку, таму перайшлі да выбару веласіпедаў. Веласіпеды аказаліся выдатнымі, таму ўсе засталіся задаволеныя.

Наперадзе 12 дзён, 7 сядзіб і надзвычай прыгожая Сувальшчына!

Rutka. Дабрацца да месца першага начлегу аказалася не самай лёгкай задачай. Ужо потым нам патлумачылі, што тут тысячы гадоў таму ішоў ледавік, і менавіта таму тэрыторыя такая ўзгорыстая. У сядзібе «Glazowisko» нас сустрэлі чатыры мілыя сабакі, і толькі потым да нас прабіўся сардэчны пан Адам. Гэтым жа вечарам мы пачалі даследаваць тэрыторыю: акрамя сабак, у пана Адама цэлы заапарк: галубы, дэкаратыўныя куры, качкі-бегуны (вельмі смешныя стварэнні) і трус памерам з цяля. Да таго ж сама тэрыторыя сядзібы вельмі прыгожая і ўладкаваная. Зноў жа ў якасці плюсу хочацца адзначыць наяўнасць wi-fi.

Раніца выдалася спартыўнай – зладзілі сяброўскі чэмпіянат па бадмінтоне. Потым – рыхтавалі абед разам з гаспадаром сядзібы. Аказалася, што стравы польскай кухні адрозніваюцца ад нашых, па меншай меры, колькасцю прыправаў, а таксама нястрымным імкненнем кухара да эксперыментаў. Традыцыйная польская страва “бігас” (тушаная капуста з мясам) падалася пану Адаму занадта нуднай для беларускіх гасцей, таму мы рыхтавалі “Бігас карыбскіх піратаў”. Паглыбляцца ў рэцэпт не буду, скажу толькі, што гэта вельмі смачна! І вельмі весела! Пасля абеду мы паехалі глядзець Сувальскі ландшафтны парк. Пейзажы там выдатныя: пагоркі ў выглядзе пірамід, тэрас і далін. Мы прагуляліся па парку і адправіліся назад. А ўвечары пан Адам зладзіў нам «агніска» (вогнішча). Выязджалі мы са шкадаваннем, таму што спадабалася там абсалютна ўсё.

Аднак доўга сумаваць не прыйшлося – наперадзе наступны прыпынак!

Szczebra. Па дарозе ў другую сядзібу мы заблудзіліся. Ездзілі па ўсім лесе і ў выніку ўсё роўна трапілі на аўтамабільную трасу. Да сядзібы выехалі з відавочнай палёгкай і шчырай радасцю. Гасцінная гаспадыня чакала нас проста на дарозе – так хвалявалася, што няўдачлівыя вандроўцы збіліся з курсу!

Дом уразіў нас вельмі прыгожым інтэр'ерам, уяўленне, што знаходзішся ў добрым атэлі, а не ў турыстычнай сядзібе. У сядзібе няма wi-fi, затое ёсць ванна, дзе можна расслабіцца пасля дарогі. Пані Івона (так звалі гаспадыню) рыхтавала выключна смачныя стравы (пара рэцэптаў нават адправілася ў мой нататнік), а блінцы са свежай чарнікай мы ўспаміналі яшчэ палову паездкі. На наступны дзень нас завезлі на экскурсію ў Аўгустув – самы стары горад на Сувальшчыне. Гродзенцам адразу зразумелая яго назва. Вядома, яна звязана з Аўгустоўскім каналам, мы нават пабывалі на адным з яго польскіх шлюзаў. Канал праходзіць праз цэнтр горада, таму там заўсёды шмат моладзі і адусюль чуецца музыка. Уражанне ад мястэчка вельмі пазітыўнае і светлае. Акрамя таго, мы пабывалі на Белым возеры, на пляжы «Патэльня» (таму што людзі на ім смажацца, як на патэльні) і на пляжы «Голая Зоська» (а назва гэтага пляжу зразумела і без каментару).

Уражанні ад сядзібы засталіся самыя светлыя, а больш за ўсё запомніліся дабрыня і гасціннасць гаспадароў.

Lesne zacisze. Гэта быў самы лёгкі і кароткі маршрут. Сядзіба знаходзіцца ў лесе, не ўсюды нават тэлефонная сетка ёсць. Гэта месца для спакойнага сямейнага адпачынку, удалечыні ад гарадской мітусні. На жаль, практычна ўвесь час ішоў дождж, таму нам не ўдалося нічога паглядзець. Затое гаспадар сядзібы паказаў нам яго ўласны «музей вёскі», у якім сабрана мноства гістарычных вясковых рэчаў. А яшчэ мы разам з гаспадаром збіралі сабе на кампот чырвоную парэчку і гулялі ў гарады.

Stary Folwark. А да Старога фальварка быў самы доўгі і складаны маршрут. Па-першае, нам трэба было праехаць больш за шэсцьдзясят кіламетраў. Па-другое, па дарозе зламаўся адзін з веласіпедаў, і нам прыйшлося чакаць, пакуль арганізатары праекта прывязуць іншы. Па-трэцяе, мы трапілі пад дождж. Але нашы пакуты былі цалкам апраўданыя ў сядзібе. Мілы драўляны дом на беразе возера Вігры, ветлівы гаспадар, смачная вячэра – і мы ўжо забыліся аб усіх нягодах ў дарозе.

На заўтра была запланавана выключна насычаная праграма. Спачатку мы каталіся на маторнай лодцы і экскурсавод распавядаў нам пра Вігерскі народны парк (у якім мы як раз і знаходзіліся), скрозь шкляныя акенцы на дне лодкі мы разглядалі дно возера. Затым мы адправіліся ў «Музей Вігр». У такім музеі я яшчэ ні разу не была: экскурсавод там не ходзіць па пятах і аховы ніякай няма. Усё можна разгледзець, усюды сфатаграфавацца. Вельмі цікавыя экспазіцыі і музей у цэлым. Пасля абеду – самае цікавае! Аказалася, што ў гаспадара сядзібы ёсць байдарка і лодка. Я плавала на байдарцы першы раз, гэта аказалася зусім нескладана і вельмі цікава! А перад сном яшчэ схадзілі ў саляны пакой, падыхалі лячэбным паветрам. Ад'язджалі адпачыўшымі, шчаслівымі і аздароўленымі.

Lesna Dolina. У Сідары, дзе размяшчаецца сядзіба, ехаць было не вельмі далёка, але зноў пачалася ўзгорыстая тэрыторыя, таму мы крыху адхіліліся ад плана па часе. У сядзібе быў wi-fi, паролем ад якога са мной ласкава падзяліліся адпачывальнікі. Пакой нам дастаўся невялікі, з двума двух'яруснымі ложкамі. Без абутку было холадна (на падлозе ляжала плітка), так што мы дружна пацягнуліся за цёплымі шкарпэткамі. Так як гэта толькі другая сядзіба, у якой быў інтэрнэт, усе па чарзе засядалі ў Skype. Раніцай, пасля сняданку, пан Гжэгаж, гаспадар сядзібы, распавёў, як яна працуе. Пасля невялікай экскурсіі мы ўсе разам пайшлі збіраць парэчку, а затым адправіліся на веласіпедах да возера. А ўвечары ля вогнішча з іншымі адпачывальнікамі мы зладзілі польска-беларускі музычны паядынак – палякі спявалі песні па-польску, мы па-беларуску. Перамагла дружба. А як па-іншаму ў такой прыемнай атмасферы?

Silaine. Апошняй сядзібай на нашым маршруце было месца паблізу Літвы. Першай нечаканасцю былі размовы па-літоўску, другой – адсутнасць нашага багажу. Але з гэтым разабраліся – з намі без цяжкасцей гутарылі па-польску, а багаж знайшоўся, проста затрымаўся трохі на папярэдняй сядзібе.

Сядзіба размешчана на беразе возера, але паплаваць не ўдалося з-за надвор'я. Затое мы трапілі ў вельмі цікавы музей. Хоць музеем гэта месца складана назваць. Арганізатары спрабуюць узнавіць прускія паселішчы ХII стагоддзя. Прагуляцца па тых месцах – вельмі займальны занятак, там, напрыклад, вельмі шмат камянёў з рунамі. Гэта месца мяне шчыра захапіла, а асабліва захапіў запал гаспадара гэтага месца: сапраўды, калі чалавек любіць тое, чым займаецца, гэта адразу адчуваецца. Мы крыху пагаварылі аб нашай агульнай гісторыі і вярнуліся ў сядзібу.

Калі ў нядзелю ўсе тры групы зноў сустрэліся ў «Вёсцы вясёлых падарожнікаў», радасці не было мяжы. Усе дзяліліся ўражаннямі, абмяркоўвалі, каму дзе і што спадабалася больш за ўсё, а вечарам усе разам сабраліся ля вогнішча і спявалі песні. Незадаволеных падарожжам не засталося – гэта дакладна.

Марыя Гжымайла,
студэнтка аддзялення журналістыкі
філалагічнага факультэта